Ένας μουσικός διάλογος ανάμεσα στον Μπετόβεν και τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία
Τετάρτη 11 Νοεμβρίου | 20:30
Από τον Διαφωτισμό του «Προμηθέα» στον βαθιά ανθρώπινο θρήνο του Άλκη Μπαλτά «Mortui in labore», καντάτα για μεσόφωνο, βαρύτονο, δυο αφηγητές, χορωδία και ορχήστρα.
-
Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, Εισαγωγή από το μπαλέτο «Τα πλάσματα του Προμηθέα», έργο 43
-
Άλκης Μπαλτάς, Mortui in labore, καντάτα για μεσόφωνο, βαρύτονο, δυο αφηγητές, χορωδία και ορχήστρα.
Το 1801, ο Ιταλός χορογράφος Σαλβατόρε Βιγκανό παρουσίασε στη Βιέννη Τα πλάσματα του Προμηθέα, ένα αλληγορικό μπαλέτο για το οποίο ο Μπετόβεν συνέθεσε τη μουσική. Στον κόσμο του έργου, ο Προμηθέας δεν χαρίζει στους ανθρώπους μόνο τη φωτιά: οδηγεί δύο πλάσματα στον Παρνασσό, όπου η μουσική, η ποίηση και ο χορός ολοκληρώνουν την ανθρώπινη φύση τους. Ο αρχαίος μύθος συναντά το πνεύμα του Διαφωτισμού, με την τέχνη να προβάλλεται ως δύναμη γνώσης, καλλιέργειας και μεταμόρφωσης. Το μοναδικό ολοκληρωμένο μπαλέτο του Μπετόβεν γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία στη Βιέννη, ενώ η βασική μελωδία από το τελευταίο μέρος του μπαλέτου, γνωστή ως «θέμα του Προμηθέα», επανεμφανίζεται στο μεγαλειώδες φινάλε της Τρίτης Συμφωνίας, της περίφημης Ηρωικής.
Το πρόγραμμα παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς φέρνει τον Μπετόβεν σε διάλογο με τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία μέσα από την καντάτα Mortui in labore του Άλκη Μπαλτά, που αναφέρεται σε εργάτες οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους την ώρα της εργασίας τους. Το έργο είναι ένας θρήνος για την απώλεια κάθε αγαπημένου προσώπου και ένας ύμνος για την αξία της ανθρώπινης ζωής. Το έργο βασίζεται στο δυνατό λιμπρέτο που έγραψε η λογοτέχνις Ελένη Ζαφειρίου. Η μουσική άλλοτε είναι θρηνητική για τα αθώα θύματα, άλλοτε έχει ορμητικό αγωνιστικό χαρακτήρα ενάντια στην εκμετάλλευση στον χώρο της δουλειάς, με το κείμενο να ζητάει την τιμωρία όσων ευθύνονται για τους άδικους θανάτους.
Συνθέτης και αρχιμουσικός με μακρά παρουσία στη συμφωνική και λυρική ζωή της χώρας, ο Άλκης Μπαλτάς έχει διατελέσει Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Στη συναυλία αυτή επιστρέφει στο πόντιουμ της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, με την οποία τον συνδέει στενή καλλιτεχνική σχέση, καθώς από το 1997 έως το 1999 υπήρξε Καλλιτεχνικός Διευθυντής των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ.
Σολίστ: Αναστασία Κότσαλη (μέτζο), Κώστας Μαυρογένης (βαρύτονος)
Αφηγητές: Ανθή Σαββάκη, Μάριος Κρητικόπουλος
Προετοιμασία Χορωδίας: Μαρία Σουσάκ
